Danh sách bài viết

Chỉ cần một loại vắc xin ngừa Covid-19 vì virus đột biến rất ít

Cập nhật: 08/11/2020 | Lượt xem: 901

Các nhà nghiên cứu thuộc quân đội Mỹ kết luận virus SARS-CoV-2 đột biến rất ít sau khi so sánh 18.514 mẫu gene virus lấy tại 84 quốc gia. Nhưng họ vẫn chưa có lời giải đáp về chủng đột biến D614G thấy đầu tiên ở Trung Quốc rồi tàn phá châu Âu.

Từ đầu đại dịch Covid-19 đến nay, chủ đề virus SARS-CoV-2 đột biến như thế nào đã được tranh luận rất nhiều.

Nhiều nghiên cứu đã phát hiện SARS-CoV-2 đột biến thành nhiều chủng mới. Vậy có thể phát triển một loại vắc xin duy nhất ngừa Covid-19 hay cần nhiều loại vắc xin phù hợp với nhiều chủng virus?


Virus SARS-CoV-2 (trên) xâm nhập tế bào con người thông qua các protein sợi - (Ảnh: REUTERS).

Tính đa dạng của virus rất hạn chế

Viện nghiên cứu quân đội Walter Reed (WRAIR là trung tâm nghiên cứu y sinh học lớn nhất nước Mỹ) khẳng định chỉ cần phát triển một loại vắc xin duy nhất ngừa Covid-19 vì virus này đột biến rất ít.

Kết luận này đã được nêu trong công trình nghiên cứu đăng trên tạp chí khoa học Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) của Viện hàn lâm Khoa học Mỹ hôm 31/8 (giờ địa phương).

12 nhà khoa học tham gia nghiên cứu giải thích họ đã tập trung phân tích di truyền các protein sợi trên bề mặt SARS-CoV-2. Đây là cửa ngõ để virus xâm nhập vào các tế bào con người.

Nhiều loại vắc xin đang phát triển trên cơ sở vô hiệu hóa các protein sợi để ngăn chặn virus lây nhiễm.

Nhóm nghiên cứu của Viện nghiên cứu quân đội Walter Reed đã so sánh mẫu cơ bản được sử dụng trong hầu hết các ứng viên vắc xin với 18.514 mẫu gene virus lấy tại 84 quốc gia từ tháng 12/2019.

Qua nghiên cứu về phát sinh loài (nghiên cứu quan hệ họ hàng), di truyền học quần thể (nghiên cứu phân bố và thay đổi các trình tự gene) và tin sinh học cấu trúc (các công cụ và phương pháp giúp dự đoán, mô tả, phân tích trình tự và cấu trúc đại phân tử), nhóm nghiên cứu nhận thấy "tính đa dạng của virus SARS-CoV-2 hạn chế".

TS Morgane Rolland - trưởng khoa nghiên cứu di truyền virus trong chương trình HIV WRAIR - đánh giá đây là cơ hội để phát triển một loại vắc xin duy nhất ngừa Covid-19.  

Bà giải thích: "Tính đa dạng của virus đã gây khó khăn trong quá trình phát triển vắc xin ngừa các loại virus như HIV, cúm, sốt xuất huyết. Song các mẫu thu thập trên toàn cầu cho thấy SARS-CoV-2 ít đa dạng hơn các virus này. 

Từ đó chúng ta có thể lạc quan một cách thận trọng rằng tính đa dạng của SARS-CoV-2 không phải là trở ngại trong phát triển một loại vắc xin có khả năng ngăn ngừa lây nhiễm Covid-19 rộng rãi".

Nghiên cứu virus Covid-19 trong phòng thí nghiệm của Viện nghiên cứu quân đội Walter Reed
Nghiên cứu virus Covid-19 trong phòng thí nghiệm của Viện nghiên cứu quân đội Walter Reed (WRAIR) - (Ảnh: TWITTER).

Chưa có lời giải đáp về chủng đột biến D614G

Các nhà nghiên cứu ở Viện nghiên cứu quân đội Walter Reed đưa ra giả thuyết rằng tính đa dạng của virus SARS-CoV-2 hạn chế vì "virus lây lan nhanh hơn quá trình tiến hóa của nó".

Dù vậy, họ không thể giải thích vì sao có hai đột biến gene xảy ra vào đầu đại dịch và lây lan rất nhanh.

Đó là trường hợp chủng đột biến D614G trên protein sợi hiện có trên 69% trình tự gene.

Đột biến này được phát hiện đầu tiên tại Trung Quốc vào ngày 24-1, sau đó biến mất và "tái xuất giang hồ" vào tháng 3/2020.

Các nhà khoa học cũng tìm thấy dấu vết đầu tiên của D614G trong một mẫu nghiên cứu ở Đức vào cuối tháng 1, từ đó ghi nhận chủng đột biến này đã nhanh chóng thống trị châu Âu.

TS Morgane Rolland giải thích: "Khi các virus nhân bản và lây lan, chúng tôi chờ đợi chúng đột biến và một số virus có thể phát triển rất nhanh. Tương tự các nghiên cứu khác, chúng tôi nhận thấy chủng đột biến D614G nhanh chóng trở nên phổ biến hơn từ đầu dịch nhưng chúng tôi không thể liên kết đột biến này với các mối quan hệ tương ứng cụ thể".

Nhóm nghiên cứu đặt câu hỏi phải chăng có mối liên hệ giữa chủng đột biến D614G với hệ miễn dịch con người. Song họ nhận thấy mối liên hệ dường như không rõ ràng vì bề mặt nơi xảy ra đột biến không tiếp xúc trực tiếp với các kháng thể.

Hiện nay câu hỏi không có lời giải đáp và cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn.


    Trung Quốc công bố nghiên cứu bất ngờ về Covid-19

    Y tế - Sức khỏe

    Ngay khi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) thông báo bắt đầu điều tra nguồn gốc của Covid-19, các báo cáo khoa học khác đã xuất hiện để đưa ra những thông tin khác nhau.

    Moderna đã thiết kế vaccine Covid-19 đột phá chỉ trong 2 ngày như thế nào?

    Y tế - Sức khỏe

    Vaccine Covid-19 của Moderna có hiệu quả phòng bệnh tới 95%, nhưng điều ấn tượng hơn là công ty đã thiết kế vaccine của mình chỉ trong 2 ngày vào tháng 1/2020.

    Một "sai lầm ngớ ngẩn" đã vô tình làm tăng hiệu quả của một loại vắc xin Covid-19

    Y tế - Sức khỏe

    Các nhà nghiên cứu đã mắc một sai lầm nghiêm trọng trong quá trình phát triển và thử nghiệm vắc-xin coronavirus ở Oxford, dẫn đến một kết quả ngoài mong đợi.

    Vaccine phải được vận chuyển như thế nào để đảm bảo an toàn?

    Y tế - Sức khỏe

    Vaccine là một trong những sản phẩm cực kỳ nhạy cảm với nhiệt độ, một phần vì nó liên quan trực tiếp đến sức khỏe con người, và vì nó lại dễ hư hỏng do nhiệt độ.

    Nước súc miệng có thể diệt virus Corona trong 30 giây

    Y tế - Sức khỏe

    Nghiên cứu tại Đại học Cardiff (Anh) cho kết quả nước súc miệng chứa trên 0.07% cetypyridinium chloride (CPC) có thể diệt virus Corona trong 30 giây.

    Mỹ cấp phép dụng cụ tự xét nghiệm Covid-19 trong 30 phút

    Y tế - Sức khỏe

    Bộ dụng cụ xét nghiệm Covid-19 có thể được thực hiện và cho kết quả ngay tại nhà trong vòng 30 phút.

    Vaccine Covid-19 Pfizer hoàn tất thử nghiệm, hiệu quả 95%

    Y tế - Sức khỏe

    Hãng dược Pfizer đã hoàn tất thử nghiệm vaccine BNT162b2, cho thấy sản phẩm đạt hiệu quả 95%, không để lại tác dụng phụ đáng kể.

    Tái nhiễm nCoV - Hiện tượng mơ hồ với cả thế giới

    Y tế - Sức khỏe

    Hiện tượng liên tục tái nhiễm nCoV đặt ra câu hỏi liệu điều này ảnh hưởng như thế nào đến hiệu quả của vaccine, khả năng miễn dịch cộng đồng.

    Trung Quốc khoe vắc xin chống được "mọi chủng virus corona trên thế giới"

    Y tế - Sức khỏe

    Có 4 loại vắc xin ngừa Covid-19 của Trung Quốc đang được thử nghiệm lâm sàng ở giai đoạn cuối. Tuy nhiên, Trung Quốc đã bật đèn xanh tiêm chủng vắc xin đại trà vi mục đích khẩn cấp.

    Vaccine Covid-19 của Pfizer hiệu quả 90%

    Y tế - Sức khỏe

    Với hiệu quả phòng ngừa trên 90% sau liều tiêm thứ hai một tuần, vaccine của Pfizer mở ra bước đột phá mới trong nỗ lực chiến thắng đại dịch.