Danh sách bài viết

Lý do khiến đề thi tốt nghiệp THPT ngày càng dễ

Cập nhật: 25/10/2023

Đã có nhiều giải thích về hiện tượng thí sinh đạt điểm tuyệt đối hoặc gần tuyệt đối vẫn trượt đại học. Theo quan sát của riêng tôi, có hai nguyên nhân cơ bản. Một là đề thi quá dễ nên đánh mất khả năng phân loại trình độ thí sinh. Hai là sự mâu thuẫn nội sinh của kỳ thi "hai trong một" với mục tiêu vừa xét tốt nghiệp THPT, vừa xét tuyển đại học.

Đề thi tốt nghiệp THPT 7 năm qua cho thấy xu hướng ngày một dễ hơn so với những năm trước, trong đó có đề thi tiếng Anh. Nếu nhìn vào phổ điểm kết quả bài thi môn tiếng Anh năm 2021 với hai đỉnh, người ta thấy sự bất bình thường, bài thi không có khả năng phân loại, nói nôm na là sàn sàn như nhau. Trước khi có kỳ thi "ba chung" do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức, các trường tự chủ toàn bộ việc tuyển sinh, đề thi không có hiện tượng này.

Phổ điểm môn thi tiếng Anh năm 2021.

Phổ điểm môn thi tiếng Anh năm 2021.

Câu hỏi đặt ra tại sao đề thi dễ? Mục tiêu của kỳ thi tốt nghiệp THPT là đánh giá tốt nghiệp phổ thông và kiến thức đề thi chủ yếu ở lớp 12 nên tất nhiên dễ.

Trong khi đó một đề thi tốt là có khả năng phân loại thí sinh (giỏi được điểm cao, yếu điểm thấp, chứ không phải ngang ngang bằng nhau), phản ánh đúng trình độ thực tế của thí sinh, có khả năng bao quát và tổng hợp được kiến thức đã học (chứ không chỉ là nhớ những chi tiết cụ thể) và đáp ứng được mục tiêu kỳ thi, nhất là kỳ thi có tính tuyển - loại, chọn người có năng lực học đại học.

Để có đề thi đáp ứng được các yêu cầu như vậy, những người biên soạn cần đầu tư nhiều công sức, trí tuệ, thời gian và đó không phải là việc dễ. Còn nếu chỉ vì sự an toàn, tức là lảng tránh những câu hỏi khó để khỏi sai sót thì khó có thể có một đề thi tốt. Một số ít người biên soạn đề thi chỉ sợ sai nên có xu hướng soạn thật dễ. Đề thi càng dễ thì người soạn càng nhàn và sai sót càng ít.

Ngoài ra, người trực tiếp tham gia biên soạn đề thi còn chịu thêm áp lực từ hội đồng ra đề thi của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Những ai từng tham gia kỳ thi này, đặc biệt các trưởng môn thi, có lẽ thường xuyên được nhắc nhở về điểm thi thấp (nếu có) của những năm trước để tránh. Người ta quên mất chất lượng dạy và học thực tế tại trường phổ thông rất có vấn đề.

Tình trạng như hiện tại sẽ lặp lại những năm sau này, nếu mọi chuyện vẫn như cũ, nếu đề thi vẫn soạn theo hướng vì mục đích an toàn. Tôi biết đồng nghiệp sau tôi đều là thầy cô giỏi từ các trường phổ thông và đại học trên khắp cả nước, nhưng họ cũng chịu nhiều sức ép.

Thi tốt nghiệp THPT là để đánh giá mức độ hoàn thành chương trình phổ thông, còn thi đại học là tuyển chọn người có năng lực học đại học. Chúng khác nhau về mục đích và bản chất. Một bài thi đánh giá mức độ hoàn thành chương trình khó có thể dùng để tuyển sinh đại học. Và thực tế không phải bất cứ ai tốt nghiệp phổ thông đều có thể học được đại học một cách hiệu quả.

Với đề thi nhằm đánh giá mức độ hoàn thành chương trình phổ thông, nội dung nhất thiết phải bám sát chương trình, sách giáo khoa. Trong khi đó bài thi tuyển - loại phải ở mức cao hơn, đánh giá năng lực học đại học của thí sinh. "Nhốt" hai thứ đó vào cùng một bài thi, thêm quy định "không vượt ra ngoài chương trình phổ thông" thì chuyện 30/30 điểm vẫn trượt đại học là khó tránh.

Để khắc phục tình trạng này, tôi muốn bảo lưu ý kiến từng nêu ra. Một, xét tốt nghiệp phổ thông dựa trên thành tích và quá trình học tập, hoặc giao việc tổ chức thi tốt nghiệp THPT cho các tỉnh, thành. Hai là trả việc tuyển sinh về các đại học, cao đẳng hoặc Bộ Giáo dục và Đào tạo tiếp tục tổ chức kỳ thi tuyển sinh đại học trong lúc các trường chưa sẵn sàng.

Có ý kiến cho rằng nên mở cửa đại học không cần thi. Ý kiến đó chắc từ những trường đang "đói" người học.

Nguyễn Phương


Nguồn: /

Trường ĐH mạnh tay chi tiền thu hút nhà khoa học tài năng

Giáo dục và đào tạo

Lần đầu tiên, ĐH Quốc gia TP.HCM công bố chương trình thu hút, giữ chân và phát triển các nhà khoa học trẻ xuất sắc, nhà khoa học đầu ngành đến làm việc.

Giúp sinh viên thoát khỏi tuyệt vọng: Bài học từ Nhật Bản

Giáo dục và đào tạo

Giữa lúc tỷ lệ tự tử vẫn còn cao trong giới trẻ ở Nhật Bản, một số sinh viên đại học (ĐH) cùng nhau học cách phát hiện các dấu hiệu nhận biết những người bạn đang gặp rắc rối và có...

Chọn ngành học xu hướng mới hay truyền thống?

Giáo dục và đào tạo

Năm 2024, các trường ĐH tiếp tục mở thêm nhiều ngành học mới. Hiện có nhiều xu hướng ngành học ở các trường: ngành mới, ngành truyền thống, ngành độc lập, ngành liên...

Tác giả trong sách giáo khoa mới: Vợ chồng nhà thơ Mật - Mai cùng xuất hiện

Giáo dục và đào tạo

Trong làng văn có nhiều cặp đôi vợ chồng là nhà thơ - nhà văn, nhưng cả hai vợ chồng đều là nhà thơ trẻ, đều có tác phẩm được xuất hiện trong sách giáo khoa mới...

Những ngành học mới trong lĩnh vực kinh tế, tài chính

Giáo dục và đào tạo

Những ngành học như luật, tài chính ngân hàng, quản trị kinh doanh, kế toán... được xem là "ngành truyền thống" so với những ngành mới như tiếp thị số, kinh doanh số, công nghệ...

Những ngành học thú vị, có thu nhập hấp dẫn

Giáo dục và đào tạo

Theo Cục thống kê Việt Nam, có ngành lương khởi điểm cho người mới ra trường lên tới 350-500 USD/tháng, cấp quản lý 3.000-4.000 USD/tháng.

Giáo sư được trả 350 triệu đồng để làm việc tại một trường thuộc ĐH Quốc gia TP.HCM

Giáo dục và đào tạo

Một trường thành viên ĐH Quốc gia TP.HCM công bố chính sách thu hút một lần những nhà khoa học trẻ xuất sắc, nhà khoa học đầu ngành với giáo sư 350 triệu đồng/người, phó...

Tuyển dụng giáo viên của TP.HCM năm 2024 có gì mới?

Giáo dục và đào tạo

Theo quy định mới về vị trí việc làm trong trường phổ thông, nhà trường sẽ được tuyển giáo viên cho một số chức danh mới từ năm 2024.

Nam sinh viên rơi từ tầng 5 tử vong, nhà trường nói gì?

Giáo dục và đào tạo

Vụ nam sinh tử vong trong sân trường để lại một cuốn sổ tay với nội dung đẫm nước mắt, đại diện Trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM) thông tin thêm về sự việc.

Giáo dục Việt Nam: Đầu tư khiêm tốn nhưng kết quả học tập cao?

Giáo dục và đào tạo

Từ kết quả PISA 2022, Bộ GD-ĐT cho rằng "Việt Nam là ví dụ điển hình về học sinh đạt kết quả học tập cao khi đầu tư cho giáo dục còn ở mức khiêm tốn".