Danh sách bài viết

Nghiên cứu tổng hợp và tác dụng chống ung thư của các dẫn xuất alkaloid nhân indole mới

Cập nhật: 20/09/2020 | Lượt xem: 41

Ung thư là một nhóm các bệnh được đặc trưng bởi sự phát triển không kiểm soát và sự lan truyền của các tế bào bất thường. Trên toàn thế giới ước tính khoảng 14 triệu trường hợp ung thư mới mỗi năm. Trong năm 2017, khoảng 600.920 người Mỹ chết vì ung thư, gần 1.650 người chết mỗi ngày. Một số hợp chất thiên nhiên tiêu biểu, chẳng hạn như alkaloid indole đã cho thấy hoạt tính chống bệnh ung thư đáng kể. Alkaloid dừa cạn là một họ các hợp chất indole dạng dimer được phân lập từ cây dừa cạn Catharanthus roseus, họ Apocynaceae và đại diện cho một trong những lớp chất chống ung thư quan trọng nhất. Hoạt tính chống ung thư của alkaloid dừa cạn được phát hiện từ những năm 50 của thế kỷ 20. Hơn 40 năm sau đó, hai loại thuốc vinblastine 1 và vincristine 2 vẫn được sử dụng rộng rãi trong điều trị ung thư;  các dẫn chất bán tổng hợp, chẳng hạn như vindesine (3; Eldesine®), vinorelbine (4; Navelbine®), và gần đây hơn, một dẫn xuất chứa flo, vinflunine (5; Javlor®) đã lần lượt được nghiên cứu và đưa vào sử dụng trong lâm sàng. Những nỗ lực nghiên cứu của các nhà khoa học nhằm tìm kiếm các hợp chất khác có độc tính thấp hơn và khả năng điều trị cao hơn vẫn đang được tiếp tục.

nqanh1
Một số alkaloid Dừa Cạn được sử dụng trong lâm sàng

Xuất phát từ tính cấp thiết trong thực tiễn và tiếp nối các kết quả nghiên cứu đã thực hiện trước đó, nhóm các nhà khoa học thuộc Trung tâm nghiên cứu xuất sắc liên ngành về lĩnh vực các hợp chất thiên nhiên Việt Nam – Vương Quốc Anh do PGS.TS Ngô Quốc Anh đứng đầu, trực thuộc Viện Hóa học – Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã chủ trì thực hiện đề tài: “Nghiên cứu tổng hợp và hoạt tính sinh học các dẫn xuất mới của alkaloid nhân indole” với mục tiêu tổng hợp các dẫn xuất mới của alkaloid dừa cạn và đánh giá hoạt tính kháng ung thư của chúng. Sau 2 năm thực hiện, đề tài đã đạt được các kết quả chính như:

  • Tổng hợp thành công 20 chất hợp chất alkaloid nhân indole mới từ các alkaloid dừa cạn thiên nhiên như catharanthine, vindoline, vinblastine và vincristine; thăm dò hoạt tính gây độc trên 2 dòng tế bào ung thư KB và Hep-G2 của 20 dẫn chất mới. Hầu hết các chất đều có hoạt tính tốt ngưỡng 1-10 µM, một số chất có hoạt tính tương đương vinblastine (1 - 10 nM) và tốt hơn elipcitine.
  • Đã lựa chọn 8 hợp chất có độc tính tế bào mạnh trên in vitro để tiến hành mô phỏng quá trình gắn kết trên đích tác dụng tubulin (docking experiment) bằng một số phần mềm chuyên dụng. Kết quả cho thấy 02 dẫn chất alkaloid dừa cạn mới có độc tính tế bào mạnh nhất thì cũng có ái lực tương tác mạnh nhất với tubulin, tương đương chất chuẩn vinblastine.

nqanh2
Mô phỏng quá trình gắn kết trên đích tác dụng tubulin (docking experiment)

  • Đã tiến hành nghiên cứu cơ chế sinh học in vitro của 02 chất tiêu biểu chlorochablastine và chlorochacristine trên một số đặc tính như apoptosis, cell cycle, anti-proliferation so với các thuốc ung thư thương phẩm nhóm alkaloid dừa cạn như vinblastine, vincristine, vinorelbin và vinflunine. Kết quả hai chất được lựa chọn có cơ chế tác dụng tương tự như vinflunine là một alkaloid dừa cạn bán tổng hợp thương phẩm thế hệ mới nhất hiện nay, mở ra khả năng nghiên cứu tiếp các chất trên định hướng sử dụng trong lâm sàng.

nqanh3
Hai chất chlorochablastine và chlorochacristine

Đề tài đã công bố 01 bài báo trên tạp chí thuộc danh mục ISI và 02 bài báo trên Tạp chí Hóa học. Ngoài ra, đề tài đã góp phần đào tạo 01 tiến sĩ và 01 thạc sĩ. 

Đề tài đã được Hội đồng nghiệm thu cấp Viện Hàn lâm họp ngày 03/10/2017 đánh giá xếp loại xuất sắc.

Nguồn tin: PGS.TS. Ngô Quốc Anh - Viện Hóa học 
Xử lý tin: Minh Tâm

Phát triển và thử nghiệm máy bay thương mại không thải khí lớn nhất thế giới

Các ngành công nghệ

Công ty Alaska Air Group và ZeroAvia đang phát triển và thử nghiệm máy bay cải tiến De Havilland Q400 76 chỗ ngồi với tầm hoạt động 805km.

Vũ trụ ảo Metaverse của Facebook là gì, sử dụng ra sao?

Các ngành công nghệ

Là thế giới ảo song song với thế giới thực, Metaverse được kỳ vọng trở thành bước ngoặt của tương lai.

Một thành phố tại Hà Lan muốn dùng nhựa tái chế để làm đường giao thông

Các ngành công nghệ

Công ty xây dựng VolkerWessels (Hà Lan) đang thử nghiệm một loại vật liệu mới có khả năng tái chế và bền vững hơn so với công nghệ làm đường cũ bằng nhựa đường.

Hà Lan ra mắt "siêu tàu lặn" điện, chạy nhanh hơn cả cá heo

Các ngành công nghệ

Hãng chế tạo tàu lặn U-Boat Worx của Hà Lan vừa ra mắt tàu lặn động cơ điện Super Sub với thiết kế hình viên đạn và có thể hoạt động liên tục 8 tiếng.

Robot tự sạc vẽ bản đồ đáy biển, biên giới cuối cùng của Trái đất

Các ngành công nghệ

Nhiều thế kỷ qua, con người đã khám phá vô số những ngọn núi, khu rừng và hoang mạc. Tuy nhiên, thứ bao phủ hơn 70% diện tích Trái Đất lại là đại dương vẫn là một bí ẩn lớn đối với chúng ta.

Công ty mẹ của Google công bố toàn bộ dữ liệu của dự án máy thu thập nước từ không khí, giá cực rẻ

Các ngành công nghệ

“Nếu như chúng ta có thể tăng tốc độ cung cấp nước sạch theo bất cứ cách nào, chúng tôi cho rằng đó là một mục tiêu đáng để thực hiện”.

Xe điện lập kỷ lục chạy nhanh nhất trên đất liền

Các ngành công nghệ

Mẫu xe điện có biệt danh “Gã khổng lồ nhỏ” (Little Giant) của nhóm Team Vesco và công ty reVolt Systems lập kỷ lục mới về tốc độ tối đa hồi tháng 10.

Kính không vỡ lấy cảm hứng từ bánh socola chip

Các ngành công nghệ

Một nhóm nhà nghiên cứu quốc tế phát triển loại kính chống nứt vỡ, có thể dùng để sản xuất đèn LED, điện thoại và màn hình TV.

Thiết kế nhà bền vững tới 500 năm từ vật liệu thân thiện với môi trường

Các ngành công nghệ

Nhà Zome sử dụng những vật liệu thân thiện với môi trường có khả năng chống nước, rêu và chống cháy tới 1.200 độ C.

Indonesia phát triển bã cà phê thành vật liệu tạo pin xe điện

Các ngành công nghệ

Một nhóm các nhà nghiên cứu thuộc Khoa Kỹ thuật, Luyện kim và Vật liệu ở Đại học Indonesia vừa phát triển phương pháp biến bã cà phê thành vật liệu dùng trong pin Lithium-ion.