Một con tinh tinh ở Senegal. Ảnh: National Geographic.
Trong nghiên cứu đăng trên tạp chí Science of the Total Environment, các nhà khoa học Canada phát hiện một nhóm khỉ hình người ở Uganda có hình dạng mũi bất thường, một số không có mũi và thiếu ngón tay, International Business Times ngày 28/8 đưa tin.
Dấu hiệu bất thường cũng xuất hiện ở những cá thể khỉ hình người khác ở Công viên Quốc gia Kibale, miền nam Uganda. Phần lớn các con cái ít có hoặc không có ham muốn tình dục, mặt lõm, thiếu ngón tay.
Công viên Quốc gia Kibale là một trong những khu vực đa dạng giống loài ở châu Phi. Sự dị dạng của khỉ hình người, đặc biệt ở mặt, hiếm thấy trước năm 2014.
Tuy nhiên, đến năm 2016, có 25% tinh tinh và 17% khỉ đầu chó trong khu vực bị dị dạng bẩm sinh. Những con khác được sinh ra cách đó gần 15 km có ngoại hình bình thường.
Kết quả điều tra trong các làng và nhà máy chè gần khu vực Sebitoli cho thấy có 8 loại thuốc trừ sâu được sử dụng. Phân tích hóa chất thu thập trong năm 2014-2016 chỉ ra mức độ thuốc trừ sâu trong hạt, đất, trầm tích ở sông trong khu vực gần nơi tinh tinh sinh sống vượt giới hạn khuyến cáo.
Trong các cuộc kiểm tra môi trường, các nhà khoa học tìm thấy lượng lớn chất hóa học chlorpyrifos. Loại hóa chất tiêu diệt côn trùng bằng cách phá hủy hệ thần kinh này bị cho là nguyên nhân gây ra sự dị dạng. Nông dân địa phương tuyên bố thuốc trừ sâu không phải là mối đe dọa với nhóm khỉ hình người.
Theo các nhà khoa học, một lượng lớn loại hóa chất tương tự có thể gây vấn đề phát triển thần kinh ở trẻ nhỏ và dẫn đến tử vong. Một loại thuốc diệt côn trùng khác bị chính phủ Mỹ cấm từ thập niên 1970 cũng được phát hiện gần đó.
Colin Chapman tại Đại học McGill, một tác giả của nghiên cứu, sẽ nghiên cứu tác động của hóa chất với người dân địa phương. "Nếu những con tinh tinh bị như vậy chủ yếu do uống nước và ăn hạt và mùa màng, con người sẽ ra sao", ông nói.
Vũ Phong