DMCA.com Protection Status

Hạt nano sắt có thể kích hoạt tế bào miễn dịch tấn công tế bào ung thư  quan tâm

Được đăng bởi: Ẩn danh

Cập nhật lúc 08:46 ngày 28/12/2017

Các hạt ferumoxytol kích thước nano (một hợp chất của sắt, gọi tắt là nano ferumoxytol) hiện đang được sử dụng điều trị bệnh thiếu máu, có thể kích hoạt hệ miễn dịch tấn công các tế bào ung thư, một nghiên cứu được thực hiện bởi các nhà khoa học tại đại học Y Stanford đăng trên tạp chí Nature Nanotechnology cho biết.

Nghiên cứu trên chuột cho thấy, ferumoxytol có thể kích hoạt đại thực bào hủy diệt tế bào ung thư. Credit: Amy Thomas

Một nghiên cứu trên chuột đã phát hiện ra ferumoxytol có thể thúc đẩy các đại thực bào tiêu diệt tế bào ung thư. Kết quả này được tình cờ phát hiện khi các nhà nghiên cứu sử dụng các hạt nanoferumoxytol làm chất mang hóa chất trong quá trình hóa trị của bệnh nhân ung thư.

“Chúng tôi thật sự ngạc nhiên khi thấy các hạt nano đã kích hoạt các đại thực bào và chúng bắt đầu tấn công các tế bào ung thư”, bác sĩ y khoa Heike Daldrup-Link, nghiên cứu viên chính và là phó giáo sư về X-quang tại trường đại học Y Stanford cho biết. “Chúng tôi hy vọng rằng điều này cũng xảy ra ở con người”, bà nói thêm.

Nhóm của bà đã tiến hành một thử nghiệm sử dụng ba nhóm chuột khác nhau: nhóm 1 được đưa thêm các hạt nano ferumoxytol vào quá trình hóa trị liệu, nhóm 2 đưa thêm hạt nano mà không dùng hóa trị liệu và một nhóm đối chứng không dùng gì. Các nhà nghiên cứu sau khi quan sát đã bất ngờ thấy rằng sự tăng trưởng của các khối u trong nhóm chuột thứ hai giảm đi so với nhóm đối chứng.

Do vậy, các nhà nghiên cứu đã tiến hành một loạt các xét nghiệm để tìm hiểu sự bất thường này. Họ tiến hành nuôi cấy các tế bào trên đĩa và thấy rằng, nếu không có mặt của các hạt nano ferymoxytol thì các đại thực bào khối u liên quan không hoạt động.

Ở những người khỏe mạnh, các đại thực bào của khối u liên quan sẽ phát hiện và “ăn” từng tế bào u riêng rẽ. Tuy nhiên, những khối u lớn có thể chiếm quyền điều khiển các đại thực bào khối u, khiến chúng phải ngừng tấn công và thay vào đó bắt đầu tiết ra những yếu tố nhằm thúc đẩy sự phát triển của khối u.

Các nhà nghiên cứu theo dõi các sản phẩm trao đổi chất của các đại thực bào và kiểm tra sự trình diện kháng nguyên của chúng và thấy rằng, các hạt nano ferumoxytol đã kích hoạt các đại thực bào, làm chúng quay trở lại trạng thái tấn công tế bào ung thư.

Khi tiến hành thí nghiệm trên chuột bị ung thư vú, các nhà nghiên cứu cũng chứng mình được rằng,ferumoxytol ức chế sự phát triển khối u khi được bổ sung liều lượng theo trọng lượng cơ thể, tương tự như liều lượng ở người đã được FDA phê chuẩn trong điều trị bệnh thiếu máu. Các nghiên cứu trước đó đã chỉ ra rằng, các hạt nano được chuyển hóa trong thời gian khoảng sáu tuần, và các nghiên cứu mới cho thấy tác dụng chống ung thư của một liều duy nhất trong khoảng 3 tuần.

Các nhà khoa học cũng thử nghiệm để xem liệu các hạt nano có thể ngăn chặn khối u di căn hay không. Trong mẫu chuột thí nghiệm bị ung thư phổi tế bào nhỏ, các hạt nano làm giảm sự hình thành khối u trong gan, trong một trường hợp khá phổ biến cả ở chuột và người. Trong mẫu thí nghiệm chuột bị u gan, việc điều trị trước với hạt nano giúp giảm kích thước khối u đáng kể.

Triển vọng ứng dụng lâm sàng

Kết quả nghiên cứu đã cho thấy tiềm năng ứng dụng của liệu pháp này trong việc thử nghiệm trên người, Daldrup-Link nói. Ví dụ, sau khi phẫu thuật cắt bỏ khối u có khả năng di căn, bệnh nhân thường phải tiếp tục điều trị bằng hóa chất, nhưng họ thường phải chịu đựng các tác dụng phụ nghiêm trọng của phương pháp điều trị này. Khi đó, các hạt nano ferumoxytol sẽ làm giảm tác dụng phụ độc hại của hóa chất, do đó chúng có thể được dùng cho người bệnh trong giai đoạn phục hồi sau phẫu thuật. 

“Chúng tôi nghĩ điều này sẽ giúp bệnh nhân có thêm thời gian vì bệnh nhân thường khá yếu sau khi phẫu thuật, các hạt nano ferumoxytol có thể giúp giữ khối u khỏi di căn cho đến khi họ có đủ sức để tham gia điều trị hóa chất”.

Tuy nhiên, hạt nano chỉ có thể giúp các bệnh nhân ung thư mà không thể loại bỏ hoàn toàn khối u “nếu còn tế bào ung thư sau phẫu thuật mà tình hình sau phẫu thuật khả quan, thì chúng tôi nghĩ rằng có thể tiêm truyền nano sắt tại thời điểm đó, khi ấy hệ miễn dịch sẽ có thể ngăn chặn được các khối u nhỏ”, Daldrup – Link cho biết.

Do nano ferumoxytol đã được FDA phê chuẩn trong điều trị bệnh thiếu máu nên việc thử nghiệm lâm sàng trong việc hỗ trợ điều trị ung thư có thể sẽ được tiến hành nhanh chóng.

“Những phát hiện mới này cũng có thể giúp các nhà nghiên cứu ung thư thực hiện những thí nghiệm tổ hợp thuốc – hạt nano khác”, Daldrup – Link nói. “Trong rất nhiều nghiên cứu, các nhà khoa học chỉ quan tâm sử dụng hạt nano làm chất mang. Nhưng chúng có thể còn những hiệu quả khác mà chúng ta không phát hiện ra chỉ đến khi chúng ta thực sự quan tâm đến chúng”, bà nói thêm.