DMCA.com Protection Status

Tuyển dụng - Trở thành một người phỏng vấn đại tài  quan tâm

Được đăng bởi: Thái Hà Books

Cập nhật lúc 15:37 ngày 13/08/2018

Sau khi sàng lọc và lựa chọn ra ba đến bốn ứng viên, bước tiếp theo của bạn là phỏng vấn. Bạn nên sử dụng loại hình phỏng vấn nào?

Bạn có dành nhiều giờ chuẩn bị cho các cuộc phỏng vấn không – những việc như rà soát hồ sơ cá nhân, kiểm tra lại bản mô tả công việc, những câu hỏi được viết đi viết lại cho tới khi sắc bén như lưỡi dao cạo? Hay bạn là người đi phỏng vấn mà rất bận rộn, bạn bắt đầu chuẩn bị cho buổi phỏng vấn khi nhận được cuộc gọi từ nhân viên thông báo rằng ứng viên vừa tới?

Đây là một gợi ý: Bí mật giúp bạn trở thành một người phỏng vấn đại tài là chuẩn bị kĩ lưỡng cho những buổi phỏng vấn. Hãy nhớ lại xem bạn đã dành bao nhiêu thời gian để chuẩn bị cho cuộc phỏng vấn của mình để có được công việc hiện tại? Bạn không chỉ bước vào phòng, ngồi xuống và nhận việc, phải không? Bạn có lẽ đã phải dành hàng giờ nghiên cứu về công ty, sản phẩm cũng như dịch vụ tại đây, tình hình tài chính, thị trường và các thông tin khác. Bạn có lẽ đã phải tập trung cải thiện những kĩ năng phỏng vấn và có thể thử trước các cuộc phỏng vấn với một người bạn hay đứng trước gương. Bạn không nghĩ mình nên dành lượng thời gian để chuẩn bị cho buổi phỏng vấn ít nhất bằng những người chuẩn bị được phỏng vấn sao?

Hỏi những câu hỏi phù hợp

Hơn bất cứ điều gì khác, cốt lõi của quy trình phỏng vấn là những câu hỏi bạn đưa ra và những câu trả lời bạn nhận lại. Bạn nhận được những câu trả lời hoàn hảo nhất khi bạn đưa ra câu hỏi hay nhất.

Những câu hỏi tồi tệ thường tạo ra những câu trả lời tương tự, mà sẽ không thật sự cho bạn biết liệu ứng viên đó có phù hợp với công việc hay không.

Một người phỏng vấn giỏi luôn có những câu hỏi lý tưởng. Theo Richard Nelson Bolles, tác giả của cuốn hướng dẫn tìm việc nổi tiếng mọi thời đại What Color Is Your Parachute (Chiếc dù và hướng đi thông minh), bạn có thể phân loại tất cả các câu hỏi phỏng vấn vào một trong bốn mục dưới đây:

» Tại sao bạn lại ở đây? Tại sao người ngồi đối diện bạn lại phải khổ sở đến phỏng vấn với bạn ngày hôm nay? Bạn chỉ có một cách để hiểu được lý do – đó là hỏi. Bạn có thể cho rằng câu trả lời là bởi vì anh ấy /cô ấy muốn một công việc trong công ty bạn, nhưng cái bạn tìm ra có thể làm bạn ngạc nhiên.

Hãy xem xét câu chuyện sau của người được phỏng vấn, người này đã quên rằng anh ta đang phỏng vấn xin việc ở Hewlett-Packard. Trong suốt buổi phỏng vấn, ứng viên nhắc tới Hewlett-Packard như một đối thủ cạnh tranh. Nên anh ta đã không có được vị trí đó.

» Bạn có thể làm gì cho chúng tôi? Luôn luôn là một cân nhắc quan trọng! Tất nhiên, ứng viên sẽ làm lóa mắt bạn với những kinh nghiệm, phẩm chất, đạo đức nghề nghiệp, và tình yêu với làm việc nhóm – mà gần như không cần phải diễn tả bằng lời. Tuy nhiên, bất chấp điều mà nhiều người tìm việc dường như tin tưởng, câu hỏi không phải là: “Công ty của bạn có thể làm gì cho tôi?” – ít nhất, không đến từ quan điểm của bạn. Câu hỏi mà bạn muốn nhận câu trả lời là: “Bạn có thể làm gì cho chúng tôi?”

Một nhà tuyển dụng chia sẻ một chuyện về một người xin việc đã đập mạnh tay xuống bàn và đòi hỏi cam kết có tiền thưởng. Và cuộc phỏng vấn xin việc thậm chí chỉ mới vừa được bắt đầu! Chúng tôi không ngạc nhiên khi ứng viên đặc biệt này không có được cả công việc cũng như tiền thưởng!

» Bạn là mẫu người nào? Có ít các ứng viên sẽ hoàn toàn là thiên thần hay ác quỷ, nhưng đừng quên bạn sẽ dành nhiều thời gian với những người mà bạn tuyển vào. Bạn muốn tuyển dụng những người mà bạn sẽ vui vẻ làm việc cùng trong suốt nhiều giờ, nhiều tuần, nhiều năm sau này – và những bữa tiệc, những chuyến dã ngoại của công ty, cùng vô số những sự kiện khác bạn mong đợi để tham dự. Bạn cũng muốn chắc chắn những vấn đề khác: Ứng viên của bạn có thật thà và có đạo đức? Họ có chia sẻ quan điểm về thời gian làm việc, tinh thần trách nhiệm và nhiều vấn đề nữa? Họ có phải là những nhân viên trách nhiệm và độc lập? Họ sẽ làm việc tốt trong văn hóa công ty bạn chứ? Tất nhiên, tất cả ứng viên của bạn sẽ trả lời rất quả quyết những câu hỏi như thế này. Vậy làm cách nào bạn có thể tìm ra những câu trả lời thành thật nhất?

Khi Bob tuyển dụng, anh cố gắng đặt ứng viên vào tình huống thực tế điển hình và sau đó có thể quan sát họ xem xét và xử lý tình huống đó như thế nào. Ví dụ, anh có thể hỏi là cô ấy sẽ làm gì nếu một khách hàng gọi đến lúc 5 giờ chiều với một đơn đặt hàng khẩn cấp cần giao trước 9 giờ sáng hôm sau. Ở tình huống này, không có câu trả lời đúng và các ứng viên bị ép phải bộc lộ quá trình suy nghĩ của mình: họ sẽ hỏi câu hỏi gì, họ sẽ xem xét chiến lược gì, họ sẽ muốn những ai liên quan, và rất nhiều nữa. Hãy đặt những câu hỏi bỏ ngỏ và để ứng viên của bạn trả lời!

» Chúng tôi có đủ khả năng thuê bạn không? Chẳng có gì hay ho nếu bạn tìm ra được ứng viên hoàn hảo, nhưng đến cuối buổi phỏng vấn, bạn lại phát hiện ra rằng mức lương nguyện vọng của họ quá cao so với khả năng chi trả của bạn. Hãy nhớ rằng mức lương thật sự bạn trả cho nhân viên chỉ là một phần của cả gói đền bù tổng thể. Bạn không thể tăng lương cho những nhân viên đặc biệt tốt, nhưng bạn có thể cho họ nhiều lợi ích hơn, một văn phòng đẹp hơn, một chức danh ấn tượng hơn, hay chìa khóa phòng tắm hơi dành cho cán bộ cấp cao.

Những điều nên làm khi phỏng vấn

Bạn có thể làm gì để chuẩn bị cho những buổi phỏng vấn ứng viên? Danh sách dưới đây sẽ cho bạn ý tưởng về những điều bạn nên bắt đầu:

» Rà soát hồ sơ cá nhân của từng ứng viên vào buổi sáng trước khi buổi phỏng vấn bắt đầu. Sẽ thật sai sót nếu đợi đến lúc phỏng vấn bạn mới đọc hồ sơ cá nhân của các ứng viên. Như thế bạn sẽ mất cơ hội để có thể hỏi những câu hỏi gây bất ngờ cho ứng viên từ những gì bạn đã khám phá trong hồ sơ cá nhân nếu trước đó bạn đã đọc.

» Tường tận với mô tả vị trí công việc. Bạn có quen với tất cả những nhiệm vụ và yêu cầu của công việc này? Làm những người mới ngạc nhiên về những nhiệm vụ mà bạn không nói cho họ biết – đặc biệt khi đó là những nhiệm vụ lớn – không phải là con đường dẫn tới thành công của việc tuyển dụng nhân viên mới.

» Chuẩn bị câu hỏi trước khi phỏng vấn. Chuẩn bị một danh sách những kinh nghiệm, kĩ năng và phẩm chất quan trọng bạn muốn tìm kiếm ở ứng viên, và sử dụng nó để đặt câu hỏi. Tất nhiên, một trong những câu hỏi của bạn có thể kéo theo những câu hỏi khác mà bạn không biết trước. Hãy tiếp tục với những câu hỏi như vậy, miễn là chúng giúp bạn hiểu thêm họ và làm rõ những thông tin bạn đang tìm kiếm trong danh sách của mình.

» Lựa chọn không gian thoải mái cho cả bạn và ứng viên. Dù bạn có làm gì thì ứng viên có thể sẽ vẫn không thoải mái. Bạn thì không nên như vậy. Hãy chắc chắn rằng không gian của buổi phỏng vấn thoáng đãng, riêng tư và không bị làm phiền. Bạn chắc chắn sẽ không muốn tiếng chuông điện thoại kêu ầm ĩ trong suốt buổi phỏng vấn. Bạn nhận được phần thể hiện tốt nhất từ ứng viên khi họ không bị xao nhãng.

» Tránh lạm dụng quyền lực trong suốt buổi phỏng vấn. Hãy quên đi việc đưa ra những câu hỏi mẹo, gây áp lực cho ứng viên (vâng, đúng như vậy, một số quản lý vẫn sử dụng những chiến thuật này!) để thu về những lợi thế tự tạo đối với ứng viên. Hãy thực tế hơn đi – trời đất ơi, bây giờ là thế kỉ 21 rồi đấy!

» Hãy ghi chép thật nhiều. Đừng dựa vào trí nhớ của bạn khi phỏng vấn các ứng viên. Nếu trong một buổi, bạn phải phỏng vấn từ hai người trở lên, bạn có thể dễ dàng quên ai là người nói gì, cũng như những ấn tượng của bạn về sự thể hiện của họ. Viết ra không chỉ là cách tốt nhất để nhớ ai là ai, mà còn là công cụ quan trọng khi bạn đánh giá tất cả các ứng viên.

Với những gì bạn đã thu được cho tới lúc này, các câu phỏng vấn rõ ràng là một trong những công cụ hiệu quả nhất để quyết định xem ai là người phù hợp với công ty. Mặc dù vài câu trao đổi thân thiện có thể để giúp giảm căng thẳng cho ứng viên, trọng tâm của các cuộc phỏng vấn nên tập trung vào việc hỏi những câu hỏi đã được liệt kê từ trước. Đặc biệt, đừng tử bỏ! Hãy hỏi cho tới khi bạn thỏa mãn là mình đã có đầy đủ thông tin cần thiết để đưa ra quyết định.

Đừng quên ghi chép thật nhiều khi bạn phỏng vấn ứng viên. Cố gắng tránh cám dỗ vẽ những bức tranh mặt cười hay chiếc ô tô mới bạn đã rất khao khát. Hãy viết những nội dung chính của những câu trả lời và phản ứng với những câu hỏi bạn đưa ra.Ví dụ, nếu bạn hỏi tại sao ứng viên từ bỏ công việc trước đó, và cô ta bắt đầu tỏ ra lo lắng, hãy ghi lại phản ứng này. Cuối cùng, ghi lại những ấn tượng của chính bạn về ứng viên:

» Đạt điểm xuất sắc – Ngôi sao của lớp.
» Kinh nghiệm tuyệt vời với phát triển ứng dụng trong môi trường khách hàng/phục vụ. Ứng viên tốt nhất.
» Trời, người này có đi phỏng vấn cho công việc phù hợp không đây?

Những điều không nên khi phỏng vấn

Chủ đề về những điều không nên có lẽ xứng đáng được dành nguyên một chương để bàn. Nếu đã từng là một nhà quản lý, bạn biết rằng bạn có thể tạo ra những tình huống rắc rối trong buổi phỏng vấn và một số câu hỏi nhất định có thể đặt bạn vào những tình huống khó xử nếu mắc lỗi khi hỏi.

Một số buổi phỏng vấn không đơn thuần chỉ là thực hành tốt việc cần làm. Ví dụ, chấp nhận lời mời hẹn hò của ứng viên có lẽ không phải là một ý tưởng tuyệt vời. Dù bạn tin hay không, chuyện như thế có xảy ra đấy. Sau một cuộc phỏng vấn kéo dài ở nhà máy công nghệ cao nổi tiếng, một ứng viên nam đã đề nghị một người phỏng vấn

GHI NHỚ 5 BƯỚC ĐỂ PHỎNG VẤN HIỆU QUẢ

Mỗi buổi phỏng vấn đều bao gồm 5 bước chính:

1. Chào đón ứng viên. Chào đón ứng viên một cách ấm áp và trò chuyện với họ để giúp họ thả lỏng. Những câu hỏi về thời tiết, khó khăn trong việc tìm đến địa chỉ văn phòng, hay làm thế nào mà họ biết về vị trí mà bạn đang cần tuyển.

2. Tóm tắt vị trí cần tuyển. Mô tả ngắn gọn công việc, mẫu người bạn đang tìm kiếm, và quy trình phỏng vấn bạn sử dụng.

3. Hỏi (và lắng nghe!). Những câu hỏi nên liên quan đến vị trí tuyển dụng và nên bao gồm kinh nghiệm làm việc, trình độ và những chủ đề liên quan khác. Hạn chế nói khi bạn là người phỏng vấn. Nhiều người phỏng vấn cuối cùng lại thành ra quảng cáo về công việc cho ứng viên thay vì thăm dò xem liệu ứng viên có phù hợp không.

4. Thăm dò kinh nghiệm và khám phá điểm mạnh, điểm yếu của ứng viên. Dự đoán tốt nhất của hành vi tương lai là dựa vào hành vi trong quá khứ, bởi vì khi khám phá những kinh nghiệm trong quá khứ của ứng viên, ta có thể
nhìn thấy những gì họ đã làm và họ đã làm như thế nào! Và mặc dù yêu cầu ứng viên tự nêu ra điểm mạnh và điểm yếu có vẻ là việc thật nhàm chán, câu trả lời lại có thể tiết lộ nhiều điều.

5. Kết thúc buổi phỏng vấn. Cho phép ứng viên có cơ hội cung cấp thông tin mà họ cảm thấy cần thiết để bạn đưa ra quyết định, và được hỏi về công ty cũng như công việc. Cảm ơn họ vì đã quan tâm và cho họ biết khi nào công ty liên lạc lại với họ.

Một số buổi phỏng vấn không đơn thuần chỉ là thực hành tốt việc cần làm. Ví dụ, chấp nhận lời mời hẹn hò của ứng viên có lẽ không phải là một ý tưởng tuyệt vời. Dù bạn tin hay không, chuyện như thế có xảy ra đấy. Sau một cuộc phỏng vấn kéo dài ở nhà máy công nghệ cao nổi tiếng, một ứng viên nam đã đề nghị một người phỏng vấn nữ như vậy. Cô ấy xem xét các lựa chọn và từ chối cuộc hẹn; cô cũng từ chối cho anh ta cơ hội làm việc.

Bạn có thể gặp rắc rối trong một số tình huống pháp lý đặc thù – có thể đưa bạn và công ty ra tòa. Phỏng vấn là một lĩnh vực có liên quan đặc biệt trong quy trình tuyển dụng vì nó tiềm ẩn nguy cơ phân biệt đối xử. Ví dụ, mặc dù bạn có thể hỏi các ứng viên liệu họ có thể đáp ứng được các chức năng của công việc hay không, ở Mỹ, bạn không được hỏi liệu họ có phải là người tàn tật hay không. Do đặc tính nhạy cảm của quá trình phỏng vấn, bạn phải biết những câu mà bạn hoàn toàn không nên hỏi một ứng viên. Đây là bản tóm tắt ngắn gọn những chủ đề sẽ khiến bạn và công ty gặp rắc rối, phụ thuộc vào từng hoàn cảnh cụ thể (ở Mỹ):
» Tuổi
» Hồ sơ bắt giữ và kết án
» Các món nợ
» Tình trạng tàn tật
» Chiều cao và cân nặng
» Tình trạng hôn nhân
» Nguồn gốc quốc gia
» Chủng tộc hay màu da
» Tôn giáo
» Giới tính
» Xu hướng tình dục

Dù hợp pháp hay bất hợp pháp, quan trọng là không vấn đề nào trong những chủ đề trên cần thiết cho việc quyết định khả năng phù hợp của ứng viên với công việc. Do đó, hãy hỏi những gì liên quan trực tiếp đến năng lực của ứng viên để thực hiện những nhiệm vụ được yêu cầu. Nếu không thì những câu hỏi như vậy rõ ràng có thể đẩy bạn đến những rủi ro pháp lý. Nói cách khác, những điều nên làm trong cuộc phỏng vấn là những yếu tố liên quan đến công việc – tức là, thông tin trực tiếp có liên quan đến năng lực của ứng viên (bạn rõ ràng cần quyết định điều gì là quan trọng hơn cho cuộc phỏng vấn!).