DMCA.com Protection Status

Bone cement - vật liệu lý tưởng để tái tạo xương mặt  quan tâm

Được đăng bởi: Hoàng Kim Sinh

Cập nhật lúc 19:02 ngày 30/12/2017

Thời gian qua, Bệnh viện (BV) Chợ Rẫy đã ứng dụng rất hiệu quả bone cement, một loại vật liệu sinh học, để tạo hình cho nhiều trường hợp mất mô xương vùng mặt. Thành công đầy tính nhân bản này đã giúp bệnh nhân có được một gương mặt đẹp đẽ để hòa nhập với xã hội tốt hơn. 

 Năm 2003 đã có 30 bệnh nhân trong độ tuổi 25 đến 55 được chúng tôi phẫu thuật điều trị di chứng vỡ sụp khối mũi trán, hốc mắt, xương hàm trên... bằng vật liệu Endurance bone cement (Polymethyl Methacrylate) của Anh Quốc. Phối hợp với các đồng nghiệp mắt và ngoại thần kinh, chúng tôi đã phẫu thuật với nguyên tắc cơ bản là phục hồi đường nét cố hữu tự nhiên của khuôn mặt, tránh sẹo bằng cách tận dụng đường sẹo cũ hoặc sử dụng những đường rạch ẩn trong tóc, trong miệng, cầm máu cẩn thận và áp sát vật liệu vào mô xương đã được chuẩn bị tốt. Kết quả là 27 ca đạt kết quả tốt, 3 ca đạt mức khá, không có ca nào nhiễm trùng, chỉ có một ca chảy máu sau mổ do rối loạn đông máu và 1 ca tụ máu trong hố mổ được dẫn lưu ngay trong ngày.

- Trong phẫu thuật tạo hình, BV Chợ Rẫy đã sử dụng hầu hết các vật liệu tương hợp sinh học (như composite, carbon, silicone, hydroxy apatie, gore-tex, san hô, titanium), mô ghép đồng loại (xương, sụn, màng não...), mô ghép tự thân (xương mào chậu, sụn sườn...), và gần đây là bone cement. Đối với những vật liệu không tạo hình được tại chỗ, việc sử dụng khá khó khăn vì việc cố định mảnh ghép và đẽo gọt miếng ghép cho khớp với chỗ khuyết hổng là một vấn đề không nhỏ, vì các khuyết hổng này rất đa dạng. Riêng về bone cement, vật liệu này có nhiều ưu điểm hơn như dung nạp tốt, có độ cứng, độ chịu lực tốt, ít bị di lệch... Trong đó, ưu điểm quan trọng nhất là hoàn toàn biến hình theo dạng của khuyết hổng, có thể dùng khoan để điêu khắc cho hoàn hảo những đường nét ở mặt ngoài nên phẫu thuật đạt hiệu quả thẩm mỹ cao và mô ghép gần như không thể di lệch. Hơn nữa, chi phí dùng bone cement thấp hơn nhiều so với titanium, cobalt chromium alloy... mà phần bột và dung môi lại có thể chia nhỏ dễ dàng để trộn và dùng cho những vùng khuyết hổng nhỏ.

- Bone cement được sử dụng trong lĩnh vực chấn thương chỉnh hình từ năm 1958, rồi dùng trong tạo hình xương sọ vào năm 1973 và từ đó được công nhận là vật liệu tạo hình đáng tin cậy. Tại Mỹ, bone cement là 1 trong 2 vật liệu chính được dùng thay thế mô xương. Tuy nhiên cũng có một số ít ca thất bại. Một nghiên cứu vào năm 1998 về việc dùng vật liệu tương hợp sinh học trong tạo hình hốc mắt cho thấy nhóm sử dụng kim loại có đến 4,4% có biến chứng và 3,3% phải tháo bỏ, trong khi nhóm dùng bone cement thì 0,9% phải tháo bỏ. Những con số này cho thấy bone cement là một vật liệu thẩm mỹ lý tưởng cho những trường hợp khuyết hổng xương vùng mặt.

- Tuy là vật liệu thẩm mỹ đáng tin cậy nhưng bone cement cũng có một vài nhược điểm. Chẳng hạn nếu không được làm lạnh trước, khi đông cứng bone cement sẽ tỏa nhiệt với nhiệt độ khá cao, từ 850C đến 105oC, có thể làm rối loạn đông máu tại chỗ. Ngoài ra các phẫu thuật viên cũng e ngại một đặc tính khác của bone cement là đông cứng nhanh, chỉ trong vòng 6 phút. Nếu trộn phần bột và dung môi của bone cement theo đúng tỉ lệ, người ta mới có được một loại bột nhão dễ dàng chảy vào và ôm sát mọi ngóc ngách của khuyết hổng. Sau đó phẫu thuật viên sẽ tạo hình mặt ngoài cho khớp với đường nét của xương sọ và xương mặt. Do đó phẫu thuật viên phải có nhiều kinh nghiệm lâm sàng, có óc thẩm mỹ, khéo tay, thao tác nhanh, khéo léo và chính xác, và chuẩn bị thật tốt nơi sẽ được ghép cho việc tái tạo. Ngoài ra, phẫu thuật viên cũng cần biết ứng dụng kỹ thuật tạo hình trong không gian 3 chiều bằng CT-Scan để xác định hình dạng, độ lớn, vị trí mảnh ghép trên máy vi tính.

P. Hương thực hiện