DMCA.com Protection Status

Lịch sử

Được đăng bởi: Phan Đức Dũng | 22/11/2017

Lịch sử

Triều Nguyễn có đặt ra lệ “Bất lập Trạng Nguyên” không?

 

Nguyễn Văn Nghệ

   

     Trong mục “Chuyện Đông, Chuyện Tây” đăng trên tạp chí Kiến thức Ngày nay số 260 phát hành ngày 10/10/1997, ông Trịnh Hồng Lĩnh sau khi đọc một số sách báo đã nêu thắc mắc về việc triều Nguyễn có quy định “ngũ bất”( năm không): Không phong vương; không thái tử; không hoàng hậu; không tể tướng; không trạng nguyên, hoặc “tứ bất”: không tể tướng; không nội các; không trạng nguyên; không phò mã. Vấn nạn trên được An Chi trả lời rõ ràng và cuối phần trả lời có đoạn: “Cứ như trên thì Vương triều Nguyễn Phúc không những

 211 Xem tiếp
Lịch sử

“Nhà ta : người miền dưới”

 

Tạ Chí Đại Trường

Đó là lời Trần Nhân Tông năm 1299, khi ông bảo xăm hình rồng cho Anh Tông để khỏi quên truyền thống nhưng Anh Tông trốn mất, từ đó các vua Trần không xăm hình rồng nơi đùi nữa. Danh nghĩa dân chài đã mất từ lâu khi Trần nắm quyền trị nước nhưng đây mới là dấu hiệu đoạn tuyệt hẳn với quá khứ dân dã của dòng họ này.

Nhóm Trần này (thay thế Lí 1226), “đời đời làm nghề đánh cá” nên dù có làm vua yên ổn, sắp xếp thứ bực tôn thất (1267), sai phủ Tông chính soạn ngọc phả của họ nhà vua (1304) thì cũng chỉ biết không quá 5 đời, ngay trên đất Đại Việt, là ở

 184 Xem tiếp
Lịch sử

Chuyện sử Chàm trong Toàn thư

 

Thư tịch cổ viết trên lá buông. Ảnh

Tạ Chí Đại Trường

KIẾN THỨC MỚI VỀ SỬ CHÀM VÀ TOÀN THƯ

Các nước chịu ảnh hưởng của Ấn Độ thuộc vùng Đông Nam Á đã để lại những kiến trúc đặc sắc nhưng lại khiến các sử gia thất vọng vì thiếu chứng cớ cho một lịch sử liên tục của tập đoàn, khu vực. Chứng cớ của bản thân còn lại là những bia đá rải rác mang tính chất tụng ca nhiều hơn sự kiện, là những tài liệu khá muộn về sau, ghi trên những vật liệu dễ huỷ nát như lá buông chẳng hạn. (Ví dụ mới nhất trong năm 2003 là sự phát hiện bộ kinh lá buông 13 “quyển” lưu giữ tại nhà Xế Cả

 160 Xem tiếp
Lịch sử

Tìm hiểu về nước Thủy Xá và Hỏa Xá qua mộc bản triều Nguyễn

This entry was posted on Tháng Mười Một 28, 2017, in Lịch sử Việt Nam and tagged Champa, chúa Nguyễn, Chiêm Thành, chăm, Hỏa Xá, mộc bản triều Nguyễn, Thủy Xá. Bookmark the permalink.Bạn nghĩ gì về bài viết này?

Vị trí địa lý của hai nước Thủy Xá và Hỏa Xá được khắc trong Mộc bản triều Nguyễn

Nhật Phương

Nói đến nước Thủy Xá 水 舍 và Hỏa Xá 火 舍 chắc không mấy ai biết hai nước này ở đâu, đời sống văn hóa thế nào và có mối quan hệ bang giao ra sao với triều Nguyễn? Qua tìm hiểu Mộc bản triều Nguyễn đang bảo quản tại Trung tâm Lưu trữ quốc

 170 Xem tiếp
Lịch sử

Thiền sư Đại Sán với chúa Nguyễn Phúc Chu

This entry was posted on Tháng Mười Một 28, 2017, in Lịch sử Việt Nam and tagged chúa Nguyễn, Nguyễn Phúc Chu, Thiền sư Đại Sán, Đàng Trong. Bookmark the permalink. Bạn nghĩ gì về bài viết này?

Bùi Quang Hùng

Đại học Thành Công, Đài Loan

1. Mở đầu

Thiền sư Đại Sán được đánh giá là một trong những vị sư nổi tiếng không chỉ về Phật giáo mà còn nổi tiếng cả về thi họa thời kỳ cuối Minh đầu Thanh của Trung Quốc. Tiếng tăm của ông không chỉ nổi ở vùng Lưỡng Quảng và kinh thành Trung Quốc mà còn đến tận Việt Nam và được chúa Nguyễn thỉnh mời đến Quảng Nam. Hai

 152 Xem tiếp
Lịch sử

Dưới thời Khải Định ở Huế có đúc đỉnh đồng nào mang tên Xuân Thu Thịnh Đỉnh không?

This entry was posted on Tháng Mười Một 29, 2017, in Lịch sử Việt Nam and tagged huế, khải định, Nguyễn Văn Nghệ, nhà nguyễn, Xuân Thu Thịnh Đỉnh. Bookmark the permalink. Bạn nghĩ gì về bài viết này?

Chữ “Thịnh” (bằng chữ Hán) ở mặt bắc trên thân bụng đỉnh đồng

Nguyễn Văn Nghệ

–Nước khoáng thiên nhiên thương hiệu Đảnh Thạnh- Ý nghĩa hai chữ “đảnh thạnh”

Ở xã Diên Lộc, huyện Diên Khánh có các địa danh xứ đồng: Đồng Cọ, Suối Tre, Cây Me, Nước Nóng. Địa danh Nước Nóng thuộc thôn Đảnh Thạnh là nơi sản xuất ra nước

 187 Xem tiếp
Lịch sử

Đặng Thanh Bình

Dẫn nhập. Trong bài Trần triều nghi án: Cái chết của Trần Tự Khánh, tôi có đưa ra những sự kiện từ đó đặt nghi vấn về cái chết của Trần Tự Khánh. Sau cái chết của Trần Lý vào năm 1209, Trần Tự Khánh là người quản lĩnh mọi việc của họ Trần. Vào tháng 10/1222 con trưởng của Tự Khánh là Hiển Đạo vương Trần Hải, dâng lễ cầu hôn công chúa. Thế nhưng cả 2 nàng công chúa của vua Huệ Tông là Thuận Thiên và Chiêu Thánh đều không ai trở thành vợ của Trần Hải. Và nếu như cái chết của Kiến Quốc vương không có những uẩn khúc thì hẳn là với vai trò quan trọng của Tự Khánh thì Trần Hải cũng

 152 Xem tiếp
Lịch sử

Minh triết dân gian Việt Nam theo cái nhìn của Léopold Cadière

linh mục Léopold-Michel Cadière

Trần Văn Toàn

Bài viết này phân tích dựa trên công trình “Triết học bình dân của người An Nam / Việt Nam” (Philosophie populaire annamite / vietnamienne), in trong bộ sách Niềm tin và thực hành tôn giáo của người Việt Nam (Croyances et Pratiques Religieuses des Vietnamiens, EFEO xb, 3 tập, 1992), thu góp lại nhiều công trình nghiên cứu của cha Cadière.

Lập trường và phương pháp của cha Cadière

Ngay từ đầu bài cha đã đưa ra lập trường lý thuyết rõ rệt có vẻ dứt khoát. Thiết tưởng nên trưng dẫn ra đầy đủ,

 177 Xem tiếp
Lịch sử

Edward Luttwak

Lê Đỗ Huy lược dịch

Sự sụp đổ có vẻ bất ngờ của Liên Xô đã từng được lý giải bằng nhiều lập luận. Người ta thường đề cập đến các lý do chính trị: sự suy yếu của các Bộ sức mạnh (khối an ninh-quốc phòng), do nội phản hay vì sự tấn công của các thế lực thù địch bên ngoài… Tuy nhiên, nhiều nhà nghiên cứu ở cả phương Tây và Đông Âu lại cho rằng đây chỉ đơn thuần là cái chết về kinh tế. Bị trượt bánh ở ngã ba đường từ phát triển kinh tế kiểu “quảng canh” sang giai đoạn phải tất yếu “thâm canh”, liên bang chính trị-kinh tế-quân sự có quy mô địa lý lớn nhất hành tinh đã đột ngột tan đàn

 238 Xem tiếp
Lịch sử

Vũ Ngọc Phương

Gia phả Vũ Tộc ( Bắc Ninh) chữ Hán, bản gốc viết trên giấy dó sắc phong thần mầu vàng in hình rồng phượng của Đoan Hậu Công Vũ Đức Quang chép lại từ Vũ Tộc Thủy tổ cho biết Họ Vũ Bắc Ninh ( Làng Đông Cao, xã Đông Cứu, huyện Gia Lương Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh ngày nay) là Chi đích Tôn của Họ Vũ Công ở Phượng Lâu, Việt Trì, Phú Thọ. Sau khi Bà Vũ thị Thục Nương – Uy viễn Đông Nhung Đại tướng quân tuẫn tiết ngày 17 tháng 3 năm 43 sau Công Nguyên khi chống lại 30 vạn quân Đông Hán trong Đại khởi nghĩa Hai Bà Trưng, họ Vũ Công bị truy sát gắt gao nhưng quyết không đổi họ. Họ Vũ Công

 157 Xem tiếp
Lịch sử

Phan Đại Doãn

Các nhà sử học và dân tộc học đã bàn nhiều về dòng họ người Việt (Kinh), tuy nhiên khía cạnh về thể chế hoạt động và cơ sở kinh tế của dòng họ thì hầu như chưa được bàn. Tác giả bài viết này xin trình bày sơ lược về thể chế hoạt động của dòng họ và cơ sở kinh tế duy trì những hoạt động của nó.

Không phải tất cả các tộc người trên đất nước Việt Nam đều có tổ chức dòng họ giống nhau. Ở Hòa Bình, hầu hết người Mường chỉ có một họ Bùi, trừ các họ Nhà Lang: Đinh, Quách, Bạch, Hoàng. Tôi nghĩ rằng gần nửa triệu người Mường ở tỉnh Hòa Bình mà chỉ có một họ thì cũng giống như không có họ

 137 Xem tiếp
Lịch sử

Lý Nghĩa Mẫn

Phan Huy Lê

Trong mấy năm nay, dư luận Việt Nam đã biết một họ Lý gốc Việt ở Hàn Quốc thường gọi là họ Lý Hoa Sơn. Tổ của họ Lý này là Hoàng thúc Lý Long Tường nhập cư vào vương diện của họ Lý này là ông Lý Xương Căn thuộc đời thứ 31 kể từ vua Lý Thái Tổ, cùng nhiều con cháu ở Hàn Quốc đã nhiều lần về thăm cố quốc và làng quê Đình Bảng.

Gần đây Giáo sư Pyon Hong Kee (Phiếu Hoằng Cơ), một chuyên gia nghiên cứu tộc phả nổi tiếng của Hàn Quốc, phát hiện thêm một dòng họ Lý gốc Việt thứ hai thường gọi là họ Lý Tinh Thiện. Cuối tháng 10 năm nay, theo sự giới thiệu của ông Nguyễn Phú

 271 Xem tiếp