DMCA.com Protection Status

Núi lửa và động đất hoạt động như thế nào  quan tâm

Được viết bởi: KNV

Cập nhật lúc 10:35 ngày 26/08/2018

Núi lửa và động đất hoạt động như thế nào? Vào năm 1883, tại một hòn đảo nhỏ thuộc phía tây đảo Giava ở Inđônêxia bỗng nhiên xuất hiện làm thiêu trụi phần lớn hòn đảo này. Núi lửa phun trào còn bình thành nên một cái hố sâu tới 300m trên đảo.

Vậy thì tại sao núi lửa lại phun trào? Bên trong Trái Đất có rất nhiều dải đá bị nung nóng chảy. Bình thường những dải đá này bị vỏ Trái Đất đè chặt nhưng chúng luôn có xu hướng muốn thoát ra. Áp lực trong lòng đất rất lớn, muốn thoát ra ngoài không hề dễ dàng chút nào. Tại những nơi mà vỏ Trái Đất có kết cấu tương đối mỏng yếu, áp lực trong lòng đất nhỏ, những chất khí và chất lỏng trong dải đá này có thể thoát ra làm cho hoạt động của cả dải đá tăng mạnh, thúc đẩy cả dải đá trào ra khỏi mặt đất. Khi trào ra khỏi mặt đất, nước trong dải đá nóng chảy này chuyển sang thể khí, thể tích tăng mạnh đột ngột từ đó gây nên sự phun trào của núi lửa.

Phần lớn những trận động đất trên thế giới đều do những vận động ở vỏ Trái Đất gây nên. Nhìn trên mặt đất, dường như mặt đất rất bình yên, nhưng thực ra vỏ Trái Đất lại luôn vận động từng phút một. Trong quá trình vận động ấy những lớp đá vững chắc trong lòng Trái Đất chịu tác dụng của lực nên phát sinh sự thay đổi hình dạng, có lúc phát sinh sự đứt đoạn hoặc tại những vết nứt cũ tiếp tục phát sinh sự đứt gãy, lúc này sẽ sinh ra động đất.

Đến nay vấn đề năng lượng gây nên sự vận động trong lòng Trái Đất rốt cuộc từ lâu vẫn có nhiều giả thuyết khác nhau. Ví dụ như do nhân tố lực hút từ Mặt Trời và Mặt Trăng hay áp lực của lượng nước lớn trong đại dương với mặt đất. Điều này vẫn còn phải tiếp tục tranh luận, nhưng nguyên nhân trực tiếp gây nên động đất là do sự đứt gãy của các lớp đá trong lòng đất thì không còn phải nghi ngờ gì nữa. Trên Trái Đất, động đất hầu như phát sinh từng giờ từng phút. Mỗi năm xảy ra hơn 500 trận động đất, tính bình quân mỗi ngày có tới hơn một trận.

Nhưng tại sao chúng ta không thấy được? Thực ra khi phát sinh động đất, người ta căn cứ vào năng lượng giải phóng của trận động đất ấy là lớn hay nhỏ để chia động đất thành các cấp khác nhau: động đất nhỏ, động đất trung bình và động đất lớn (tính bằng độ Riter). Những trận động đất lớn như ở núi Đường Sơn (Trung Quốc) mỗi năm chỉ phát sinh có vài trận; đặc biệt là tần số phát sinh tại những khu vực có dân cư đông đúc lại càng ít. Có tới 99% những vụ động đất là động đất yếu và động đất nhỏ. Vì thế mọi người hầu như không nhận thấy.

Cũng vì thế mặt đất xem ra vẫn vô cùng bình lặng. Động đất cũng thường là bạn đồng hành của hiện tượng núi lửa phun trào. Trên thế giới có rất nhiều núi lửa, mỗi khi núi lửa phun trào, một lượng lớn nhiệt lượng trong các dải đá nóng chảy được giải phóng, thể tích của nó giãn ra và tăng mạnh làm xuyên thủng lớp vỏ Trái Đất, vì thế tất nhiên sẽ phát sinh động đất. Trên rất nhiều vùng ở Trái Đất, hoạt động của lớp vỏ Trái Đất rất mạnh mẽ, ví dụ như một số quốc gia bên cạnh Thái Bình Dương là những khu vực thường phát sinh động đất và núi lửa phun trào.