DMCA.com Protection Status

Tại sao nói băng hà là máy ủi của tự nhiên?  quan tâm

Được đăng bởi: KNV

Cập nhật lúc 14:21 ngày 26/08/2018

Tại sao vùng Bắc Cực và Nam Cực của Trái Đất, nhiệt độ quanh năm rất thấp, nơi đây được bao phủ bởi lớp băng dày từ hàng trăm mét, thậm chí hàng nghìn mét trên một diện tích rất lớn. Dưới tác dụng của trọng lực, những lớp băng này dần dịch chuyển rất chậm; chúng được các nhà địa chất gọi là “Đại lục băng hà” ở vùng núi cao.

Ở các vĩ độ trung bình do địa thế núi cao, nhiệt độ thấp nên trên vùng đỉnh núi cũng có những tảng băng hà, chúng được gọi là “Băng hà trên núi”. Lớp băng hà này được hình thành cách đây 2 - 3 triệu năm trong điều kiện nước lạnh ở biển Bắc Băng Dương và Sibêria, không ngừng chảy về Nam làm khí hậu Trái Đất đột nhiên trở nên băng giá khủng khiếp.

Khi lớp băng ở hai cực mở rộng ra bên ngoài vào lúc lạnh nhất có tới 1/3 diện tích Trái Đất, bị băng tuyết bao phủ. Do tuyết càng tích càng dày, lớp tuyết phía dưới chịu tác dụng của trọng lực và áp lực của lớp nước do lớp tuyết phía trên bị tan ra trong một thời gian dài đã hình thành nên tảng băng trong lớp băng hà. Dưới tác dụng của trọng lực, lớp băng rắn chắc này dần chuyển dịch từ cao xuống thấp tạo nên hiện tượng băng hà dịch chuyển.

Tốc độ dịch chuyến của băng hà vào khoảng 1m trong một ngày đêm. Thông thường lớp băng hà càng dày, độ dốc càng lớn, nhiệt độ càng cao thì tốc dịch chuyển của khối băng hà càng lớn. Dưới lực cắt của khối băng, đỉnh núi thường bị cắt thành đỉnh nhọn có hình tam giác dựng đứng. Trong quá trình dịch chuyển, băng hà giống như một cái xẻng hay cái máy ủi. Những nơi băng hà dịch chuyển qua thường để lại một vệt dài hình chữ U ăn vào lòng đất, vệt này thẳng, hai cạnh dựng đứng, đáy vệt bằng phẳng, được gọi là vật chữ U.

Cũng trong quá trình dịch chuyển của băng hà, những phiến đá vững chắc nhô lên mặt đất cũng bị gọt gọn thành hình giống như những đàn dê lộ đầu, và tròn trịa nằm trong lòng vệt chữ U, được gọi là đá vai dê. Khi lớp băng hà tan ra, những tảng đá khổng lồ vẫn nằm ở vị trí cũ. Băng hà tan, nước từ đó có thể đem những hạt phù sa đi khá xa rồi mới lắng đọng lại.