Danh sách bài viết

Loài sinh vật siêu nhỏ rất đáng sợ và gần như không thể tiêu diệt

Cập nhật: 14/10/2020

Không chỉ tạo cảm giác ghê sợ, nấm mốc còn ẩn chứa nhiều nguy cơ lây nhiễm bệnh và chúng thật sự rất khó tiêu diệt.

Bạn có thể kể ra hai loại nấm mốc: Loại có lợi và loại có hại. Nấm mốc có lợi như Penicillium notatum, được dùng để làm thuốc penicillin,​ ước tính đã cứu sống hơn 200 triệu mạng người. Trong khi đó, những loài mốc có hại như Aspergillus Flavus có thể tiết ra chất độc hại giết chết bạn.

Nhưng dù có lợi hay có hại, nấm mốc vẫn có mặt ở khắp mọi nơi. Trong thực tế, bạn hầu như đang hít thở chúng và không có cách nào có thể tránh được.​

Mốc là một loài nấm. Cũng như nấm hình cây (nấm quả thể), chúng được tạo ra từ hàng ngàn mô sợi mỏng hơn gọi là "hyphy". Chúng dùng những sợi này để lấy dưỡng chất tương tự như rễ cây. Hyphy vươn mình vào sâu trong bánh mì cũ hay cà chua hỏng và giải phóng men phân giải (enzyme), tương tự như men phân giải trong bao tử chúng ta vậy.

Nấm mốc có loài có lợi và có loài có hại.
Nấm mốc có loài có lợi và có loài có hại.

Mốc tiêu hoá thức ăn giống như cơ thể của chúng ta. Hay nói dễ hiểu, nếu bạn là mốc, bạn sẽ tự úp mặt mình vào thức ăn và hấp thụ đồ ăn qua da. Kathy Hodge, chuyên gia nghiên cứu nấm và mốc tại Đại học Cornell, cho biết: “Khi bạn thật sự thấy những mảng bông mốc xù lên, hyphy đã lan khắp bên dưới bề mặt thức ăn đó. Vì thế nếu chỉ cắt đi phần mốc sẽ không ngăn chặn sự sinh sôi của chúng. Cũng giống như việc cắt đi lá cây không làm chết được cây”.

Điều đáng sợ là mốc rất ăn tạp. Ta dễ dàng nhìn thấy chúng thích ăn bánh mì nhưng một vài loại nấm mốc còn thích cả da chết, xà bông và thậm chí là giấy dán tường. Theo như Nicolas Money là tác giả của một vài cuốn sách viết về nấm mốc: Có một nguồn thức ăn phong phú bên dưới những tấm dán tường, chỉ cần điều kiện thích hợp như ẩm ướt, chúng sẽ lập tức sinh sôi.

Nhưng vẫn còn một thứ còn khó kiểm soát hơn của các loài nấm mốc. Chính là bào tử của chúng. Bào tử nấm, tương tự hạt của cây, mục đích là dùng để sinh sản. Chúng tạo ra các cấu trúc cuống siêu nhẹ và vô cùng nhỏ. Bào tử nấm sẽ được tạo ra tại đầu của các cuống sinh sản này. Và rồi chúng theo dòng không khí khuếch tán vào bầu khí quyển.

Chỉ với sợi mốc đơn lẻ có thể sản sinh ra hàng trăm ngàn bào tử. Vì thế không có gì ngạc nhiên khi kết quả đo lường ở các thành phố lớn như Chicago một mét vuông có thể lên tới 125.000 bào tử nấm mốc. Tức là có tới hàng triệu tấn bào tử nấm mốc trôi nổi trong khí quyển. Nghe có vẻ hoang đường nhưng đúng vậy đấy!

Thật khó để mường tượng ra số lượng khổng lồ này. Và chúng không chỉ ở ngoài đường, Chúng ở trong nhà bạn, chúng có mặt ở khắp mọi nơi. Để chứng minh cho bạn thấy, tôi đã làm một thí nghiệm nhỏ ở trong nhà. Chỉ là kiến thức sinh học cấp ba thôi.

Đây là đĩa thí nghiệm petri được bỏ vào một thứ gọi là "thạch" hiểu đơn giản đây là cách tôi tạo môi trường sống thiết yếu cho mốc. Tôi rất hào hứng để đặt chúng trong căn hộ của tôi và xem loại nấm mốc nào sẽ mọc trên những chiếc đĩa này. Tôi đặt một cái trên giường, một cái gần cửa sổ, một cái trong nhà vệ sinh, và tôi để chúng mở nắp trong một giờ để thu nhận bào tử.

Một tuần sau, chúng trông như thế này. Vâng, tôi không chắc hình ảnh nhận được sẽ đẹp đẽ hay chỉ là sự gớm ghiếc. Đĩa thí nghiệm nằm gần cửa sổ có số lượng mốc đa dạng nhất. Vào khoảng 10 loài mốc. Hầu hết là loại mốc thường thấy trong nhà, theo lời của giáo sư Hodge. Và đĩa nằm trên giường tôi. Có nghĩa là nơi đặt lưng hằng ngày của tôi, không phải là không có.

Mới nghe thì thật đáng kinh hãi. Nhưng liệu có phải vậy? Có ít nhất một loại mốc trong thí nghiệm thu thập được, gọi là Cladosporium. Theo ông Money: Đôi khi con người ta hắt hơi mạnh, thật ra là do phản ứng với Cladosporium. Nói một cách khác, nếu chúng ta có đủ bào tử trong phổi sẽ gây ra một loạt dị ứng. Và nếu số lượng đó lớn hơn nữa, mốc có thể khiến ta mắc hen suyễn.

Nhưng sự thật còn tệ hơn vậy. Một vài loại mốc có thể sản sinh ra chất độc, được gọi là "độc tố nấm mốc". Ví dụ như Stachybotrys (mốc đen). Stachybotrys tạo ra độc tố trong không khí và chúng ảnh hưởng tiêu cực đến sức khoẻ chúng ta. Thậm chí nếu lượng độc tố đủ lớn, chúng có thể ảnh hưởng đến khả năng nhận thức. Các độc tố nấm có trong thực phẩm ôi thiu chứa đựng nguy cơ tiềm tàng.

Mốc có trong phô mai hỏng là mốc độc hại. Trong đó phải kể đến một loại mốc có tên là Penitrem, tạo ra chất độc thần kinh. Vì vậy, nếu bạn ăn những đồ ăn đã bắt đầu hỏng mà không để ý mốc đã lan tràn bên dưới, thì e rằng đó không phải là ý hay.

Nhưng có một lưu ý nhỏ: Trên thực tế, không có nhiều loài nấm gây hại, kể cả những loại kịch độc. Ví dụ những loại mốc tôi thu được ở nhà hầu như không gây hại. Thậm chí có rất nhiều loại mốc mà chúng ta không thể sống thiếu chúng được. Không chỉ là Penicillin, mà những loại như Tolypocladium inflatum được dùng để điều chế thuốc ức chế miễn dịch gọi là Cyclosporine.


    Nguồn: /

    Đại dương hấp thụ 50% CO2 phát thải

    Khoa học sự sống

    Khoảng 50% tổng lượng khí CO2 do con người thải ra kể từ cuộc cách mạng công nghiệp đã hoà tan vào các đại dương của thế giới, ảnh hưởng xấu tới các sinh vật biển.

    Mặt biển dâng cao

    Khoa học sự sống

    Các khoa học gia nói rằng các số liệu đo đạc do vệ tinh và máy bay cung cấp cho thấy rằng mặt biển đã lên cao trong 10 năm qua với tốc độ nhanh nhất trong vòng nửa thế kỷ nay. Theo các nhà nghiên cứu, nguyên nhân của hiện tượng này là việc cá

    Hé lộ bí ẩn của loài cá lớn nhất thế giới

    Khoa học sự sống

    Các thẻ điện tử công nghệ cao gắn trên lưng cá mập voi - loài cá lớn nhất thế giới - đã tiết lộ hành trình và địa điểm kiếm ăn của chúng.

    Chụp được hình ảnh con mực khổng lồ

    Khoa học sự sống

    Các nhà khoa học Nhật Bản đã thu được những bức ảnh đầu tiên của một trong các sinh vật bí ẩn nhất dưới đại dương sâu thẳm - con mực khổng lồ. Cho đến nay, thông tin duy nhất về hành vi của các sinh vật này - có chiều dài tới 18 mét - đều d

    Nghiên cứu về sinh vật từng sống sâu dưới đại dương

    Khoa học sự sống

    Những sinh vật kỳ lạ sống tại môi trường sâu dưới biển đang được các nhà khoa học nghiên cứu, có thể cho biết về lịch sử tiến hoá khác với sự sống trên trái đất và mang lại dấu hiệu về khả năng tồn tại sự sống trên các hà

    Phát hiện những sinh vật biển lạ

    Khoa học sự sống

    Nhóm các nhà khoa học Mỹ chuyên nghiên cứu những vùng biển sâu đã phát hiện tại vùng vịnh Mexico một số loài sinh vật biển, mà theo họ trước nay chưa hề được nhìn thấy. Nhờ trợ giúp của những camera chuyên dụng, c

    San hô Việt Nam có thể so sánh với san hô thế giới

    Khoa học sự sống

    Với số lượng khoảng 400 loài san hô khác nhau thuộc 80 giống loài, 17 họ khác nhau, khu hệ san hô biển Việt Nam có thể so sánh với những vùng san hô đa dạng nhất trên thế giới.

    Dự báo tình trạng các đại dương

    Khoa học sự sống

    Cung cấp cho toàn cầu những bản tin dự báo về tình trạng của các đại dương trong vòng 15 ngày, tương tự như đối với khí quyển: đó là tham vọng của dự án Mercator. Dự án Mercator đã được thành lập cách đây 10 năm bởi một nhóm nhà đại dươ

    Phát hiện loài sâu biển mới

    Khoa học sự sống

    Một nhóm nhà khoa học Anh và Thụy Điển vừa phát hiện được một loài sâu biển mới trên xác một con cá voi tại Biển Bắc, trên lãnh hải của Thụy Điển.

    Tìm hiểu về Hoa huệ biển

    Khoa học sự sống

    Hoa huệ biển (Endoxocrinus parrae) mang tên này do giống hệt một loài hoa bám dưới đáy đại dương. Tuy nhiên, theo các nhà nghiên cứu Mỹ, đây là một loài động vật da gai tương tự như loài nhím biển, có khả năng chạy trốn trướ