Danh sách bài viết

Những loài ốc biển chứa độc tố gây chết người

Cập nhật: 16/10/2020 | Lượt xem: 135

Ốc mặt trăng, ốc hương Nhật Bản, ốc trám, ốc cối... đều là những loài có độc tính mạnh và nguy cơ gây tử vong cao.

Các loại ốc biển có độc bạn nên biết

    Theo Viện Hải dương học, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ, lượng độc tố trong ốc biển còn phụ thuộc vùng địa lý, mùa vụ. Để tránh ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng, người dân tuyệt đối không ăn những loài ốc biển có tiền sử gây ngộ độc hoặc chưa được kiểm chứng về an toàn thực phẩm.

    Các loại ốc chứa độc tố

    Ốc bùn bóng (Nassarius glans): Đây là một trong 2 loài ốc biển kịch độc, gây tử vong cho các nạn nhân tại Khánh Hòa trong thời gian vừa qua. Vỏ ốc trọng lượng nhẹ, khá mỏng, mịn, hình nón hoặc hình quả trứng. Trên thân ốc có khoảng 6 đường xoắn màu nâu, chóp có các nốt sần. Các đường xoắn hình chóp có gân dọc trục, rãnh xoắn ốc, 2 vòng cuối nhẵn.

    Ốc bùn bóng có màu trắng hoặc ngả kem vàng, chiều dài từ 15 đến 50 mm. Loài này thường xuất hiện ở Biển Đỏ và Ấn Độ Dương, Tây Thái Bình Dương. Chúng chứa chất độc thần kinh tetrodotoxin kịch độc, không thể bị phân hủy, biến tính trong nhiệt độ cao.

    Theo bác sĩ Nguyễn Trung Nguyên (Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, Hà Nội), trong vòng vài phút đến vài giờ sau ăn, bệnh nhân bị rối loạn cảm giác (tê môi, lưỡi, chân tay), sau đó họ liệt toàn bộ cơ, đồng tử giãn.

    Đặc biệt, độc tố gây liệt các cơ hô hấp, dẫn tới bệnh nhân không thể ho khạc hay tự thở được và nhanh chóng suy hô hấp, tử vong. Chất độc cũng có thể gây loạn nhịp tim, tụt huyết áp, nôn, đau bụng.

    Ốc bùn bóng
    Ốc bùn bóng gây ngộ độc cho 3 ngư dân Khánh Hòa trong thời gian gần đây. (Ảnh: Trương Sĩ Hải Trình).

    Ốc bùn răng cưa (Nassarius papillosus)

    Loài ốc này có kích thước vỏ 30-52 mm, hình trứng hoặc nón. Xung quanh vỏ là 8 đường xoắn lồi. Bao phủ vỏ ốc bùn răng cưa là những nốt sần nhỏ hình nhú tròn. Vỏ ốc hình chóp chia thành 3 khối rõ rệt, với thân có 8 hàng ngang, 3 hàng chỉ ở phần chóp và 4 rãnh sần nhọn ở giữa. Kích thước các vòng xoắn giảm dần về phía chóp.

    Ốc bùn răng cưa thường máu trắng hoặc hơi đỏ, có đốm đỏ hoặc nâu vàng. Phần còn lại của chóp đôi khi xuất hiện đốm nhỏ khác cùng màu. Tương tự ốc bùn bóng, loài ốc này chứa chất độc tetrodotoxin gây tử vong cao.

    Ốc cối địa lý

    Loài ốc này tương đối lớn, vỏ mỏng, nhẹ, dễ vỡ và hình trứng. Theo Viện Nghiên cứu Hải sản, chóp của nó có hình xoắn thấp kèm ngấn và viền ngoài tạo thành hình răng cưa. Vỏ có màu trắng hơi xanh chuyển sang tím nhạt.

    Hoa vân của vỏ hình mạng lưới màu nâu và hai hàng vệt lớn màu nâu. Thịt ốc khi còn sống màu vàng cam. Loài ốc này có chiều dài khoảng 110 mm. Đây là loài có độc tính cao nhất trong số các loại ốc cối và được Viện Hải dương học Nha Trang xếp vào nhóm các loài hải sản nguy hiểm.

    Ốc cối hoa lưới

    Loài này còn có tên là ốc cối bông. Vỏ của nó có dạng hình trứng thuôn, dày, chắc, nặng. Chiều dài trung bình 70 mm với đường kính ngang tại chỗ rộng nhất khoảng 30 mm. Con dài nhất có kích thước 130 mm.

    Chóp ốc dạng xoắn hình nón, vòng xoáy đều. Bên ngoài ốc vỏ mịn, láng, màu sắc thay đổi linh hoạt nhưng thường là trắng hơi xanh. Các hoa vân màu nâu, dạng lưới không đều, điểm xuyết có các vệt màu nâu lớn.

    Ốc mặt trăng (Turbo chysostomus)

    Chiều dài của vỏ ốc mặt trăng dao động khoảng 35-80 mm. Ở phần miệng, nó có miếng vảy dày giống chiếc cúc áo bằng xà cừ, lật ngửa ra thì trông giống hình mặt trăng. Vỏ ốc hình trứng nhọn, rắn, màu nâu hoặc trắng pha hạt dẻ. Xung quanh vỏ ốc có 6 đường xoắn lồi và các gai hình vòm. Thịt ốc màu vàng cam.

    Theo TS Đào Việt Hà (Viện Hải Dương học), độc tố trong ốc mặt trăng là saxitoxin. Đây cũng là chất độc có trong ốc đụn và ốc trám. Saxitoxin và tetrodotoxin đều loại độc tố thần kinh cực mạnh, trọng lượng phân tử thấp, không bị phân hủy, biến tính trong quá trình xử lý, chế biến kể cả ở nhiệt độ cao. Độc tố vẫn tồn tại và gây ra độc trong thức ăn đã được chế biến, xào nấu hay đóng hộp và cấp đông.

    Ốc mặt trăng
    Theo TS Đào Việt Hà (Viện Hải Dương học), độc tố trong ốc Mặt Trăng là saxitoxin. (Ảnh: Wiki).

    Ốc hương Nhật Bản (Babylonia japonica)

    Loài ốc này có chứa , thường xuất hiện ở ngoài khơi Nhật Bản, Hàn Quốc. Chiều dài ốc từ 40 đến 85 mm. Người dân Nhật Bản thường ăn sống như sashimi với loài ốc này.

    Tuy nhiên, nó có khả năng tích tụ các chất độc trong điều kiện nhất định. Ngoài tetrodotoxin, ốc hương Nhật Bản còn chứa chất surugatoxin gây tắc nghẽn các hạch tự chủ và tử vong. Vẻ ngoài của loài ốc này có các đường vân chấm nâu xoáy theo trôn.

    Biện pháp điều trị khi bị ngộ độc ốc biển

    Viện Hải Dương học Nha Trang cảnh báo nguồn gốc độc tố ở các loài ốc biển hiện nay khá phức tạp, chưa được biết rõ. Cùng một loài, các cá thể có thể chứa lượng độc chất khác nhau. Do đó, nguyên tắc chung được khuyến cáo là không ăn các loại ốc có tiền sử gây ngộ độc hoặc chưa chắc chắn độ an toàn.

    Bác sĩ Nguyễn Trung Nguyên khuyến cáo để phòng tránh các trường hợp ngộ độc và tử vong đáng tiếc, người dân không nên ăn các loài sinh vật biển lạ, cá nóc, rắn biển... Chuyên gia này cho hay việc phân biệt chắc chắn giữa các sinh vật có hình dạng tương tự nhau là rất khó.

    Hiện chưa có thuốc giải đặc hiệu cho các trường hợp ngộ độc do tetrodotoxin và saxitoxin. Biện pháp chữa trị y khoa hữu hiệu nhất là kích thích phản ứng nôn cho nạn nhân (nôn càng nhiều càng tốt), súc rửa dạ dày bằng than hoạt tính để thải loại bớt chất độc.

    Theo TS Hà, người dân cần tránh ăn, chạm các loài ốc màu sắc lạ, sặc sỡ. Sau khi ăn ốc biển nếu cảm thấy các triệu chứng buồn nôn, khó thở, hôn mê... cần lập tức đến cơ sở y tế gần nhất để hỗ trợ kịp thời, tránh hậu quả đáng tiếc.


      Hé lộ bí mật của quái vật biển cả có 3 trái tim, 9 bộ óc

      Khoa học sự sống

      Sinh vật có 3 trái tim, 9 bộ óc đó chính là bạch tuộc. Chúng còn có máu xanh lam và một hệ thống thần kinh kì lạ quái đản chẳng giống sinh vật nào trên Trái đất.

      Cá mập sợ sệt, lập tức quay đầu bỏ chạy khi chạm trán cá sấu

      Khoa học sự sống

      Cá mập bò chưa trưởng thành suýt nữa đâm vào cá sấu nhưng nó nhanh chóng đổi hướng kịp thời và thoát khỏi nguy hiểm trong gang tấc.

      San hô là động vật hay thực vật?

      Khoa học sự sống

      San hô là các sinh vật biển thuộc lớp San hô (Anthozoa) tồn tại dưới dạng các thể polip nhỏ giống hải quỳ, thường sống thành các quần thể gồm nhiều cá thể giống hệt nhau.

       1018 Đọc tiếp

      Phát hiện số lượng cá nhiều chưa từng thấy dưới vùng biển Clarion Clipperton

      Khoa học sự sống

      Các nhà hải dương học từ Mỹ và Anh phát hiện số lượng cá nhiều kỷ lục trong chuyến thám hiểm vùng biển Clarion Clipperton.

      Loài cá mập nhanh nhất thế giới đang lâm nguy

      Khoa học sự sống

      Số lượng cá mập mako tại Bắc Đại Tây Dương đang ở mức báo động do bị đánh bắt quá mức. EU và Mỹ bị chỉ trích khi phản đối các kế hoạch bảo vệ loài này.

      Đáy sâu nhất đại dương quay từ tàu ngầm Trung Quốc

      Khoa học sự sống

      Trung Quốc phát trực tiếp cảnh quay từ tàu ngầm lặn sâu Fendouzhe đỗ ở đáy rãnh Mariana hôm 20/11.

      Cá bơn bám theo cua hộp để rình mồi

      Khoa học sự sống

      Các nhà nghiên cứu phát hiện một số loài cá biển như cá bơn và cá razorfish lợi dụng cua hộp để kiếm bữa ăn dễ dàng.

      Trung Quốc tìm thấy tảng đá mang nguồn gốc của sự sống

      Khoa học sự sống

      Các nhà nghiên cứu Trung Quốc tìm thấy một số hợp chất hữu cơ trong một tảng đá tại vùng biển sâu, có thể làm sáng tỏ nguồn gốc sự sống các sinh vật trên Trái đất.

      Tàu lặn Trung Quốc lập kỷ lục đưa người xuống đáy vực sâu nhất Trái đất

      Khoa học sự sống

      Một tàu lặn Trung Quốc đem theo 3 nhà nghiên cứu, đã chạm gần tới đáy của khe vực Mariana, khe vực sâu nhất Trái đất, ở độ sâu 10.909 mét, theo truyền thông nhà nước Trung Quốc.

      Sinh vật khó nắm bắt nhất trong tự nhiên bất ngờ lọt vào ống kính máy quay

      Khoa học sự sống

      Các nhà thám hiểm từ tổ chức khoa học CSIRO lần đầu tiên quan sát thấy loài mực tay dài bí ẩn ở vùng biển Australia.